Afdrukken

Binnen GGZ Oost Brabant bestaan er momenteel 7 onderzoekslijnen

Hersenletsel en Neuropsychiatrie (H&NP)

Voor informatie over onze onderzoekslijn verwijzen wij je graag door naar onze website.

Boudewijn Bus 6

Boudewijn Bus
Onderzoekscoördinator

Depressie Expertisecentrum Kind & Jeugd (DEC K&J)

"Vernieuwen is geen doel op zich, het draait om resultaat. We willen kunnen aantonen wat het effect van onze behandelingen is"

Elk jaar zijn 37.000 jongeren in Nederland depressief. Ze voelen zich somber, lusteloos en vinden hun leven nauwelijks de moeite waard. Het Depressie Expertisecentrum Jeugd van GGZ Oost Brabant helpt jongeren van 12-23 jaar die gevoelens om te buigen, zodat ze kunnen bouwen aan een lichter leven. Het Depressie Expertisecentrum Jeugd doet wetenschappelijk onderzoek naar innovatieve behandelingen in de geestelijke gezondheidszorg. Aan jongeren die bij ons in behandeling komen, kan dus worden gevraagd of ze willen deelnemen aan onderzoek naar het effect van zo’n nieuwe behandeling. Want uiteindelijk draait het maar om één ding: resultaat.Elk jaar zijn 37.000 jongeren in Nederland depressief. Ze voelen zich somber, lusteloos en vinden hun leven nauwelijks de moeite waard. Het Depressie Expertisecentrum Jeugd van GGZ Oost Brabant helpt jongeren van 12-23 jaar die gevoelens om te buigen, zodat ze kunnen bouwen aan een lichter leven. Het Depressie Expertisecentrum Jeugd doet wetenschappelijk onderzoek naar innovatieve behandelingen in de geestelijke gezondheidszorg. Aan jongeren die bij ons in behandeling komen, kan dus worden gevraagd of ze willen deelnemen aan onderzoek naar het effect van zo’n nieuwe behandeling. Want uiteindelijk draait het maar om één ding: resultaat.

Onze ambitie: bewezen effect!
Er is op landelijk niveau nog weinig bekend over de effecten van behandelingen voor jongeren; daarom werkt het Depressie Expertisecentrum Jeugd actief mee aan wetenschappelijk onderzoek. We willen komen tot een bewezen effectief behandelprogramma, dat op maat kan worden aangeboden en de basis vormt voor landelijke richtlijnen. Het Depressie Expertisecentrum Jeugd werkt op het gebied van onderzoek samen met verschillende universiteiten (Radboud Universiteit, Universiteit Utrecht, Erasmus Universiteit, Universiteit van Tilburg, Rijksuniversiteit Groningen, Universiteit van Amsterdam), kenniscentra (Trimbos-instituut, 113 zelfmoord preventie), consortia (Academische werkplaats Jeugd Inside-Out, Consortium Angst en Depressie bij Jongeren) en andere zorginstellingen.

Onderzoekers Daan Creemers
Daan Creemers
Onderzoekscoördinator

Yvonne Stikkelbroek Onderzoeker Sanne Rasing
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Senior onderzoekers

Sociale Psychiatrie (SP)

De relatie tussen Hechting en Herstel bij mensen met een psychotische stoornis.

In de zorg voor EPA binnen GGZ Oost Brabant staat herstelgericht werken voorop. Hierbij gaat het om werken aan herstel in alle drie de domeinen, symptomatisch, persoonlijk en maatschappelijk. Vanuit onderzoek door Prof. S. Castelein (Groningen 2017) komt naar voren dat binnen een jaar,  50% van de cliënten met een psychotische stoornis symptomatisch herstelt. 80% Komt tot persoonlijk herstel en maar 14% tot maatschappelijk herstel. Het herstel proces bij cliënten verloopt dus zeer divers. Een belangrijke vraag is waarom  sommige mensen zo  succesvol herstellen (in alle drie de domeinen) en anderen slechts deels herstellen of stagneren in hun herstel  proces. En op welke wijze we kunnen komen tot verbeteringen in dit herstel proces. Het onderzoek UP’s betreft een multi-center longitudinaal cohort naar determinanten van herstel bij cliënten met een psychotische stoornis. Dit onderzoek is opgezet vanuit het Erasmus MC Rotterdam en GGZ Oost Brabant participeert met 5 FACT teams en daar zijn heel trots op. 
GGZ Oost Brabant richt zich binnen dit cohort op een deelonderzoek waarbij we kijken naar de relatie tussen hechting en herstel bij mensen met een psychotische stoornis. Aan dit deelonderzoek werken: Evelyn van Bussel, Mai Nguyen en Ingrid Willems. Het deelonderzoek “Hechting en Herstel” richt zich op meer inzicht, in de wijze waarop de hechtingsstijl een rol speelt in het herstel proces in de drie domeinen, van cliënten met een psychotische stoornis. Er zijn aanwijzingen dat een veilige hechting ondersteunend is in het herstel proces en een onveilige hechting belemmerend dan wel stagnerend kan werken. Op dit moment wordt de hechtingsstijl in de praktijk bij deze doelgroep niet gemeten en wordt kennis over de hechtingsstijl niet meegenomen in het behandeltraject. Indien er een verband wordt aangetroffen tussen Hechting en Herstel kan dit ertoe leiden dat het meten van de hechtingsstijl onderdeel wordt van de diagnostiek bij deze doelgroep. En dat in het behandelproces de informatie over de hechtingsstijl wordt meegenomen en zo mogelijk er interventies worden aangeboden die de hechtingsstijl kunnen verbeteren.

ESPRI: Evelyn van Bussel
Psychiater FACT Veghel

Onderzoeker Berry Penterman

Berry Penterman
Onderzoekscoördinator

Persoonlijkheidsstoornissen/Trauma (PSH)

Trauma gerelateerde stoornissen en persoonlijkheidsstoornissen zijn veel voorkomende stoornissen. Persoonlijkheidsstoornissen hebben een prevalentie van 10% in de algemene bevolking en 40-60% in S-GGZ. PTSS heeft een prevalentie van 3% in de algemene bevolking en 10-16% in de S-GGZ. Beide stoornissen hebben een erg hoge ziektelast en sociaal maatschappelijke impact. Ze hebben een hoge co-morbiditeit met andere klinische stoornissen (angst, stemming, eetstoornis, verslaving) en kennen een hoog mortaliteitsrisico.

Persoonlijkheidsstoornissen en trauma gerelateerde problematiek werden tot  vrij recent (eind jaren 90) als onbehandelbare stoornissen beschouwd. Wetenschappelijk gezien weten we inmiddels dat er diverse evidence based  behandelingen zijn, zoals schematherapie, dialectische gedragstherapie, mentalisation based therapie, EMDR en (imaginaire) exposure, die effectief zijn gebleken bij de behandeling van PTSS en persoonlijkheidsstoornissen. Er is tot op heden echter weinig bekend over:

  • De optimale behandelduur, vorm en intensiteit van therapieën
  • Wat de werkingsmechanismen van  behandelingen zijn
  • Welke behandeling werkt bij wie en waarom
  • Effectiviteit van nieuwe behandelvormen en toepassing van bestaande behandelingen bij nieuwe groepen.

De ambitie van de onderzoekslijn persoonlijkheid en trauma is dan ook om door middel van toegepast wetenschappelijk onderzoek de kwaliteit van zorg en de mate van herstel van mensen met persoonlijkheid en trauma te verhogen. Deelname aan behandelingen die wetenschappelijk onderzocht worden bieden we aan een groot deel van onze cliënten aan. Op deze wijze profiteren cliënten direct van de laatste wetenschappelijke inzichten en ontvangen zij de best mogelijke zorg naar de laatste stand van de wetenschap. Door middel van wetenschappelijk onderzoek verbeteren en innoveren we ons zorgaanbod continu. Dit doen we door samen met diverse universiteiten onderzoek uit te voeren naar:

  1. Effectiviteit van (nieuwe) behandel interventies bij (nieuwe doelgroepen).
  2. Cliënt kenmerken die therapie succes voorspellen.
  3. Welke therapie vorm bij wie werkt en waarom.
  4. Werkingsmechanismen van behandelinterventies. 

Nathan Bachrach 2
Nathan Bachrach
Onderzoekscoördinator

Eetstoornissen Spectrum Stoornissen (ESS)

Binnen het Hoogspecialistisch Centrum voor Eetstoornissen vormt het biopsychosociale model de basis voor onderzoek. Dit  omdat zowel psychologische, sociologische, (neuro)biologische en evolutionaire factoren van invloed zijn op het ontstaan en het verloop van eetstoornissen. De behandeling van eetstoornissen is complex en vereist een hoge mate van expertise. Eetstoornissen zijn ernstige ziektes met een hoge morbiditeit en mortaliteit. Anorexia nervosa en boulimia nervosa kennen de hoogste mortaliteit in vergelijking met andere psychiatrische ziekten. Dit verklaart waarschijnlijk de hoge exposure graad in de media. Er is een trend zichtbaar dat eetstoornissen op jongere leeftijd ontstaan. Ook komt er steeds meer aandacht voor chronische eetstoornissen en eetstoornissen die op latere leeftijd ontstaan. Deze brede patiëntengroep wordt ook binnen ons centrum gezien. Wij hebben de kans om onderzoek te doen naar al deze elementen gezien het feit dat we naast een deeltijdbehandeling over een kliniek beschikken.

Bio

Anorexia is niet alleen een puur psychische stoornis, maar ook een somatische (lichamelijke) ziekte. Wat de precieze invloed van biologische (o.a. metabole) afwijkingen zou zijn, is nog steeds onduidelijk. In 2018 is in het International Journal of Eating Disorders een artikel verschenen, geschreven door Mladena Simeunovic-Ostojic en Joyce Maas waarin een innovatief idee gepresenteerd wordt om richting te geven aan onderzoek naar biologische (metabole en genetische) factoren. Dit onderzoek is belangrijk om toekomstige (biologische) behandelingen van anorexia nervosa te ontwikkelen.

Psycho

Ons behandelaanbod als hoogspecialistisch centrum leunt op evidence based practice. Dit wil zeggen evidence based behandelingen, expertise én onderzoek. Om deze reden besteden we aandacht aan effectiviteits- en tevredenheidsmetingen van nieuwe, wetenschappelijk veelbelovende modules en therapieën zoals  therapie gericht op cognitieve rigiditeit, perfectionisme en compassie.  In samenwerking met onder andere de Universiteit van Tilburg en University of Applied Sciences Utrecht wordt er verder onder andere onderzoek verricht naar hechtingsproblematiek bij eetstoornissen en de behandeling van langdurig eetstoornispatiënten.

Sociaal

Lichaamsontevredenheid is een centrale diagnostische factor bij boulimia nervosa en een subpopulatie van patiënten met anorexia nervosa. Daarnaast laat onderzoek zien dat lichaamsontevredenheid een belangrijke voorspeller is voor terugval. Wij doen daarom onderzoek naar een nieuwe behandeling die zich richt op internalisatie van het slankheidsideaal en integratie van PMT (psychomotorische therapie) in CBT-E (cognitive behavioural therapy – enhanced, voor eetstoornissen)
Een ander belangrijk thema is stigma. Niet alleen bij het brede publiek, maar ook bij professionals is onvoldoende bekend dat het hebben van een eetstoornis geen keuze is maar een serieuze ziekte die biologisch beïnvloed wordt. Als afdeling doen wij onderzoek naar deze laatste doelgroep om collega’s te kunnen helpen deze complexe ziekte, eigen reactie en organisatie van de zorg rondom eetstoornissen te begrijpen en indien nodig (co)behandelen.

Mladena Simeunovic

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Onderzoekscoördinator

Early Detection and Intervention Team (EDIT)

Meta-analysen hebben aangetoond dat specialistische cognitieve gedragstherapie helpt om het aantal transities van niet-psychotische psychiatrische problematiek naar eerste psychosen te verminderen met ongeveer 50% van de gedetecteerde risicogevallen. Daarom is vroegdetectie van mensen met een ultrahoog risico op een eerste psychose (UHRp) opgenomen als onderdeel van psychosezorg in Europese, en ook in de Nederlandse, richtlijnen.

Het transregionale GGZ OB ‘early detection and intervention team’ (EDIT) stelt zich ten doel om een wetenschappelijke bijdrage te leveren aan i) het verbeteren van het prognostisch model dat UHRp in patienten met niet-psychotische problematiek detecteert, en ii) aan verbetering van interventies om het aantal transities van relatief mildere naar meer ernstige vormen van psychopathologie terug te dringen. Daarnaast zet EDIT zich met samenwerkingspartners in voor de bevordering van de disseminatie van vroegdetectie en preventieve behandeling in de GGZ. EDIT werkt op landelijk niveau samen met meerdere GGZ instellingen, waaronder de twee topreferente centra voor early detection and intervention  Parnassia Den Haag (EDIT) en GGZ Eindhoven (VIBE team).

Onderzoeker Paul de Bont

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Onderzoekscoördinator

    Licht verstandelijk beperkten-Psychiatrie (LVB-P)

    Binnen GGZ Oost Brabant hebben wij sinds kort een zevende onderzoekslijn, gericht op LVB-P. Zij zijn gevestigd op het terrein van Huize Padua. LVB-P stelt zichzelf voor;

    Om effectieve zorg te bieden baseren wij ons op wetenschappelijke inzichten, (inter)nationale richtlijnen en best practice. Wij willen wetenschappelijk onderzoek zoveel mogelijk verbinden met de klinische praktijk. Dit betekent dat medewerkers die werkzaam zijn in de klinische praktijk hun taken combineren met wetenschappelijk onderzoek (scientist practitioners). Door onderzoek te doen leveren wij een bijdrage aan de wetenschappelijke kennisbasis en de effectiviteit van onze zorg. We werken hiervoor samen met Radboud Universiteit Nijmegen, Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit Amsterdam en Maastricht University. Daarnaast is er een bijzonder goede samenwerking met Prof. Dr. R. Didden, bijzonder hoogleraar Intellectual Disabilities, learning and behaviour aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Prof. Dr. R. Didden is als promotor, supervisor en/of onderzoeker betrokken bij lopende onderzoeken.

    Het onderzoek binnen het hoogspecialistisch centrum voor LVB-P richt zich op drie onderzoeksthema’s:  het hoofdthema van de onderzoekslijn is diagnostiek en behandeling van persoonlijkheidsproblematiek bij volwassenen met een LVB, daarnaast is er een focus op trauma behandeling bij volwassenen met een LVB en de validatie van meetinstrumenten voor deze doelgroep.

    Inge Verhagen

    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
    Onderzoekscoördinator